Viêm xương khớp là một trong những bệnh lý xương khớp phổ biến nhất hiện nay, đặc biệt ở người trung niên và người cao tuổi. Các triệu chứng điển hình của bệnh là đau, sưng, cứng khớp, ảnh hưởng lớn đến vận động và sinh hoạt hằng ngày. Thực tế cho thấy, thời tiết lạnh không phải là nguyên nhân gây viêm khớp, nhưng lại là yếu tố khiến các cơn đau xương khớp trở nên rõ rệt và trầm trọng hơn, nhất là vào mùa đông, mùa xuân.
Trong đó, chế độ ăn uống, đặc biệt là việc tiêu thụ quá nhiều muối (natri), được xem là yếu tố làm tăng mức độ đau nhức và tiến triển bệnh xương khớp trong mùa lạnh.
1. Nguyên nhân gây đau xương khớp khi thời tiết lạnh
Vào những ngày thời tiết lạnh, kèm theo mưa ẩm kéo dài, người mắc bệnh xương khớp thường cảm nhận rõ tình trạng đau nhức tại các khớp phải vận động nhiều như khớp gối, khớp cổ tay, khớp ngón tay, khớp vai. Các khớp có thể sưng, đỏ, tê cứng, gây khó khăn cho việc đi lại, cầm nắm và sinh hoạt.
Nguyên nhân chủ yếu là do lưu thông tuần hoàn máu kém. Khi trời lạnh, cơ thể có xu hướng co mạch để giữ nhiệt, khiến lượng máu nuôi dưỡng khớp và dịch khớp giảm. Điều này làm cho sụn khớp, màng hoạt dịch dễ bị tổn thương, dẫn đến đau và cứng khớp.
Ngoài ra, thời tiết lạnh còn ảnh hưởng đến:
- Độ nhớt của máu và dịch khớp
- Sự lắng đọng muối và tinh thể tại khớp
- Sự thay đổi nồng độ các chất trung gian hóa học gây viêm trong cơ thể
Ở người cao tuổi, vốn đã có sẵn các bệnh lý xương khớp mạn tính như thoái hóa khớp, loãng xương, gout…, cộng với hệ miễn dịch suy giảm và ít vận động hơn vào mùa lạnh, tình trạng đau nhức càng dễ bùng phát và kéo dài.
2. Ăn nhiều muối có hại cho xương khớp như thế nào?
Muối là nguồn cung cấp natri chính cho cơ thể, có vai trò duy trì cân bằng nước, áp lực thẩm thấu và dẫn truyền thần kinh. Tuy nhiên, việc tiêu thụ quá nhiều natri trong khẩu phần ăn hằng ngày lại gây ra nhiều hệ lụy cho xương khớp.
- Ăn mặn làm tăng đào thải canxi qua thận, dẫn đến giảm lượng canxi tích lũy trong xương
- Lâu dài có thể gây loãng xương, tăng nguy cơ gãy xương
- Natri dư thừa gây giữ nước, kích thích phản ứng viêm, làm khớp dễ sưng và đau hơn
3. Lời khuyên để hạn chế cơn đau khớp mùa lạnh
Các chuyên gia cho rằng, dù bệnh xương khớp khó điều trị dứt điểm, nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát và giảm đau hiệu quả nếu người bệnh điều chỉnh lối sống và chế độ ăn uống phù hợp.
Duy trì vận động hợp lý
Vào mùa lạnh, người bệnh thường ngại vận động, dẫn đến cứng khớp và đau nhiều hơn. Vì vậy, nên duy trì các hoạt động nhẹ nhàng như:
- Đi bộ
- Đạp xe
- Bơi lội
- Các bài tập giãn khớp, yoga nhẹ
Giữ ấm cơ thể
Cần giữ ấm các vùng khớp dễ bị ảnh hưởng như bàn tay, bàn chân, đầu gối. Khi có biểu hiện đau nhức, có thể chườm ấm xung quanh vùng khớp để giúp máu lưu thông tốt hơn. Lưu ý không chườm nóng trực tiếp lên khớp đang viêm cấp (sưng, nóng, đỏ, đau).
Hạn chế muối và thực phẩm giàu natri
Theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), lượng muối nên tiêu thụ chỉ khoảng 3–5g/ngày (tương đương 1 thìa cà phê). Để giảm muối trong khẩu phần ăn, người bệnh nên:
- Nêm nhạt khi chế biến
- Chấm nhẹ tay, pha loãng nước mắm
- Hạn chế dưa cà muối, kim chi, đồ hộp, đồ ăn nhanh
- Đọc kỹ hàm lượng natri trên bao bì thực phẩm
Ăn uống lành mạnh
Tăng cường rau xanh, trái cây, thực phẩm giàu canxi, vitamin D, omega-3; hạn chế thịt đỏ, nội tạng động vật, rượu bia, đồ uống có cồn.
Mùa lạnh là “thời điểm nhạy cảm” đối với người mắc bệnh xương khớp, trong đó chế độ ăn nhiều muối có thể khiến cơn đau trở nên nghiêm trọng hơn. Việc chủ động hạn chế natri, kết hợp vận động phù hợp, giữ ấm cơ thể và duy trì lối sống lành mạnh sẽ giúp người bệnh giảm đau, làm chậm tiến triển bệnh và nâng cao chất lượng cuộc sống.
THÔNG TIN LIÊN HỆ
Thôn Hòa Bình- xã Thái Long- Thành phố Tuyên Quang