Bong gân mắt cá chân là một trong những chấn thương thường gặp nhất, đặc biệt ở người chơi các môn thể thao như bóng đá, cầu lông, bóng rổ hay pickleball – những hoạt động đòi hỏi đổi hướng đột ngột, bật nhảy và tiếp đất liên tục. Không chỉ xảy ra khi chơi thể thao, bong gân mắt cá chân còn có thể gặp trong sinh hoạt hằng ngày do trượt ngã, bước hụt chân hoặc mang giày dép không phù hợp.
Vậy bong gân mắt cá chân bao lâu thì khỏi, khi nào có thể đi lại bình thường và quay trở lại vận động an toàn? Thời gian hồi phục phụ thuộc vào nhiều yếu tố, trong đó quan trọng nhất là mức độ tổn thương dây chằng và cách xử trí ngay từ đầu.
Bong gân mắt cá chân bao lâu thì khỏi?
Thời gian hồi phục bong gân mắt cá chân thường kéo dài từ ít nhất 3 tuần cho tới 6 tháng, tùy thuộc vào mức độ bong gân, phương pháp điều trị, khả năng hồi phục của từng người và chế độ nghỉ ngơi, tập luyện trong suốt quá trình lành thương.
Nếu được sơ cứu đúng cách và tuân thủ hướng dẫn điều trị, phần lớn các trường hợp bong gân mắt cá chân có thể hồi phục hoàn toàn và không để lại di chứng. Ngược lại, việc chủ quan, tự ý vận động sớm hoặc xử lý sai cách có thể khiến chấn thương kéo dài, dễ tái phát và dẫn đến mất ổn định khớp mắt cá mạn tính.
Xử lý tại chỗ ảnh hưởng trực tiếp đến thời gian hồi phục
Ngay khi bị bong gân mắt cá chân, người bệnh cần sơ cứu sớm trong vòng 24–48 giờ đầu theo nguyên tắc R.I.C.E, bao gồm:
- Nghỉ ngơi: Dừng ngay hoạt động đang thực hiện, tránh dồn trọng lượng lên chân bị thương.
- Chườm lạnh: Chườm đá lên vùng mắt cá chân trong khoảng 15–20 phút mỗi lần, ngày 3–4 lần để giảm sưng và giảm đau.
- Băng ép: Dùng băng thun băng ép nhẹ quanh cổ chân giúp hạn chế phù nề và hỗ trợ ổn định khớp.
- Kê cao chân: Kê chân cao hơn tim khi nằm hoặc ngồi để giảm sưng nề.
Lưu ý quan trọng là tuyệt đối không chườm nóng, không xoa bóp mạnh và không cố gắng vận động tiếp ngay sau khi bị bong gân vì có thể làm tổn thương dây chằng nặng hơn và kéo dài thời gian hồi phục.
Thời gian hồi phục theo mức độ bong gân mắt cá chân
Tùy theo mức độ tổn thương dây chằng, bong gân mắt cá chân được chia thành ba cấp độ:
Bong gân độ 1
Thời gian hồi phục khoảng 3–5 tuần.
Dây chằng chỉ bị giãn hoặc rách rất nhẹ, mức độ đau không nhiều. Mắt cá chân có thể hơi sưng, cứng khớp nhưng người bệnh vẫn đi lại được với tốc độ chậm.
Bong gân độ 2
Thời gian hồi phục khoảng 4–6 tuần.
Dây chằng bị rách một phần, thường kèm theo sưng đau rõ rệt và bầm tím. Khả năng chịu lực của mắt cá chân giảm, việc đi lại trở nên khó khăn hơn.
Bong gân độ 3
Thời gian hồi phục từ 3–6 tháng hoặc lâu hơn.
Dây chằng bị rách hoàn toàn, khớp mắt cá trở nên lỏng lẻo, sưng nhiều và bầm tím lan rộng. Người bệnh không thể chịu trọng lượng lên chân bị thương, dễ bị sụm chân khi cố gắng bước đi.
Phương pháp điều trị quyết định tốc độ hồi phục
Với bong gân nhẹ và trung bình, điều trị bảo tồn thường được ưu tiên, bao gồm chườm lạnh, băng ép, kê cao chân, dùng thuốc giảm đau chống viêm theo chỉ định và kết hợp vật lý trị liệu nhằm phục hồi biên độ vận động, tăng cường sức mạnh cơ và cải thiện độ ổn định của khớp.
Trong các trường hợp bong gân nặng, điều trị bảo tồn không mang lại hiệu quả hoặc xuất hiện tình trạng mất ổn định mắt cá chân mạn tính, bác sĩ có thể chỉ định can thiệp bằng nội soi khớp hoặc phẫu thuật tái tạo dây chằng.
Cần nghỉ ngơi bao lâu khi bị bong gân mắt cá chân?
- Bong gân độ 1: nghỉ ngơi ít nhất 3–5 tuần.
- Bong gân độ 2: nghỉ ngơi ít nhất 4–6 tuần.
- Bong gân độ 3: nghỉ ngơi và phục hồi trong 3–6 tháng hoặc lâu hơn.
Ngay cả khi hết đau và giảm sưng, người bệnh vẫn cần tiếp tục phục hồi chức năng trước khi quay lại vận động mạnh. Việc trở lại thể thao quá sớm, đặc biệt với các môn cần đổi hướng nhanh như pickleball, cầu lông hoặc bóng rổ, có thể làm tăng nguy cơ tái chấn thương.
Các giai đoạn hồi phục sau bong gân mắt cá chân
Giai đoạn đầu là nghỉ ngơi và giảm sưng đau trong 3–5 ngày.
Giai đoạn tiếp theo là phục hồi vận động với các bài tập nhẹ, tăng dần cường độ để tránh cứng khớp và teo cơ.
Giai đoạn muộn tập trung vào phục hồi chức năng, cải thiện thăng bằng, sức mạnh và độ ổn định của khớp mắt cá nhằm hạn chế bong gân tái phát.
Bong gân mắt cá chân bao lâu thì khỏi phụ thuộc chủ yếu vào mức độ tổn thương dây chằng và việc điều trị đúng cách. Bong gân nhẹ thường hồi phục sau 3–5 tuần, trong khi bong gân nặng có thể mất từ 3–6 tháng hoặc lâu hơn. Sơ cứu kịp thời, tuân thủ nghỉ ngơi và phục hồi chức năng theo hướng dẫn chuyên môn là yếu tố then chốt giúp mắt cá chân hồi phục ổn định và quay lại vận động an toàn.
THÔNG TIN LIÊN HỆ
Thôn Hòa Bình- xã Thái Long- Thành phố Tuyên Quang